Morski jacht komercyjny



Morski jacht komercyjny
Branża morska w odniesieniu do rynku pracy, to szereg specjalizacji i różnych 
typów statków, na których można pracować. 
Dość mało jest informacji nt. wymagań przy mustrowaniu na morskie jachty komercyjne. 
Postanowiliśmy sprawdzić jakie są obowiązujące przepisy w tym zakresie.

Jachty morskie o polskiej przynależności, a także członkowie załóg tych jachtów 
podlegają polskim przepisom prawnym. W innych przypadkach stosuje się przepisy 
państwa bandery, czyli państwa gdzie jacht został zarejestrowany. 

W odniesieniu do kwalifikacji na jachtach komercyjnych obywatelstwo członków załóg 
tych jachtów nie ma zasadniczego znaczenia, bowiem istotne są dokumenty potwierdzające 
kwalifikacje wydane przez państwo bandery danego jachtu. Kwalifikacje na jachtach 
komercyjnych muszą być zgodne z wymogami, jakie nałożyła administracja danego 
państwa bandery. 

Akweny, na jakich uprawiana jest żegluga również nie powinny mieć wpływu na 
dokumenty kwalifikacyjne członków załóg jachtów komercyjnych o polskiej 
przynależności.  Należy jednak mieć na uwadze, że przepisy prawa miejscowego 
mogą określać dodatkowe wymagania w tym zakresie.

Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, do jachtów o polskiej przynależności
stosuje się przepisy ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim 
(Dz.U.2020 r., poz.680 z późn. zm.). 

W przypadku jachtu o polskiej przynależności należy uwzględnić także, jakie jest 
jego przeznaczenie. Zgodnie z definicją ustawową jachtem morskim jest jacht 
rekreacyjny lub jacht komercyjny przeznaczony lub używany do celów 
sportowych lub rekreacyjnych na wodach morskich. 

Jachty morskie dzielimy w następujący sposób:
• jacht rekreacyjny - przez co należy rozumieć statek przeznaczony lub używany 
   wyłącznie do uprawiania sportu lub rekreacji, inny niż jacht komercyjny;
• jacht komercyjny - przez co należy rozumieć statek przeznaczony lub używany 
  wyłącznie do uprawiania sportu lub rekreacji, w ramach prowadzenia działalności 
   polegającej na:
a) odpłatnym przewozie osób,
b) odpłatnym wykonywaniu rejsów szkoleniowych,
c) odpłatnym udostępnianiu statku w celach połowu organizmów morskich na 
    podstawie sportowego zezwolenia połowowego zgodnie z przepisami o rybołówstwie,
d) odpłatnym udostępnianiu statku obsadzonego załogą,
e) każdym innym odpłatnym udostępnianiu statku.
- o ile w ramach tej działalności nie jest używany do przewozu więcej niż 12 pasażerów.

Jako jacht komercyjny należy traktować także jacht wyczarterowany, z którego 
wynajęciem wiążą się opłaty na rzecz właściciela tego jachtu. Jeśli jacht, odpłatnie 
udostępniony bez załogi, jest używany do działalności określonej w ww. punktach 
od a) do e), to jest on kwalifikowany, jako jacht komercyjny. 
Wobec powyższego, kryteria klasyfikowania jachtów morskich uzależnione są od 
ich przeznaczenia i sposobu użytkowania.

Regulacje prawne w sprawie kwalifikacji i przeszkolenia członków załóg 
jachtów komercyjnych oraz warunków ich uzyskiwania zostały przedstawione w 
Dzienniku Ustaw z 2018 r. poz. 490. 
W przypadku działu maszynowego kwalifikacje członków załogi są uzależnione 
od zainstalowanych urządzeń oraz mocy maszyn silnika głównego. 
Moc maszyn głównych przy maszynowni bezobsługowej nie będzie obligowała do 
posiadania przez członków załogi dokumentów kwalifikacyjnych z działu maszynowego, 
pomimo przekroczenia mocy maszyn głównych 750 kW.  Konieczność posiadania odpowiednich 
kwalifikacji przez członków załogi określa karta bezpieczeństwa.

Dokumenty potwierdzające kwalifikacje do zajmowania stanowisk na jachtach 
komercyjnych:
1.  ​​​​patenty żeglarskie – wydawane na podstawie art. 37a ust. 15 ustawy z dnia 
     21 grudnia 2000 r.  o żegludze śródlądowej (Dz. U. z 2020 r., poz. 1863), albo
2. dokumenty kwalifikacyjne marynarzy (dyplomy, świadectwa, świadectwa 
    przeszkoleń, potwierdzenia uznania) – potwierdzające kwalifikacje zawodowe na statkach 
    morskich, albo
3. dyplomy, świadectwa, świadectwa przeszkolenia –. wydawane na podstawie 
    rozporządzenia Ministra     Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 
    29 stycznia 2018 r. w sprawie kwalifikacji i przeszkolenia złonków załóg jachtów 
   komercyjnych oraz warunków ich uzyskiwania.

Ponadto, członkowie załogi stałej powinni posiadać świadectwa podstawowych przeszkoleń 
w zakresie bezpieczeństwa oraz w zależności od zajmowanego stanowiska, wielkości jachtu 
i jego wyposażenia, inne świadectwa.

Do świadectw przeszkolenia podstawowego w zakresie bezpieczeństwa świadectwa 
przeszkoleń w zakresie:
- indywidualnych technik ratunkowych,
-  ochrony przeciwpożarowej stopnia podstawowego,
-  bezpieczeństwa własnego i odpowiedzialności wspólnej,
-  elementarnych zasad udzielania pierwszej pomocy medycznej.

Na jachtach komercyjnych o pojemności brutto (GT) do 500 jednostek świadectwa 
przeszkolenia wskazane powyżej, mogą być zastąpione świadectwem przeszkolenia 
w zakresie bezpieczeństwa na jachtach komercyjnych (szczegóły przeczytasz tutaj).

Osoby posiadające kwalifikacje turystyczne (patenty na jachty żaglowe i jachty 
motorowe), oraz podstawowe świadectwa przeszkoleń w zakresie bezpieczeństwa 
są uprawnione do zajmowania stanowisk na jachtach komercyjnych zgodnie 
z uprawnieniami, wynikającymi z posiadanych patentów:
◦ w dziale pokładowym – na jachtach komercyjnych o pojemności brutto (GT) do 200 jednostek,
◦ w dziale maszynowym – na jachtach komercyjnych o mocy maszyn głównych do 750 kW.

W celu uzyskania dyplomu lub świadectwa dla członków załóg jachtów komercyjnych 
niezbędne jest ukończenie odpowiedniego szkolenia lub przeszkolenia, a także odbycie 
praktyki pływania i zdanie egzaminu kwalifikacyjnego przed Centralną Morską Komisją 
Egzaminacyjną, jeśli taki wymóg wynika z przepisów. 

Zarówno szkolenia jak i przeszkolenia prowadzone są przez uznane i nadzorowane przez 
Ministra ośrodki szkoleniowe, zgodne ze standardami wynikającymi z Konwencji STCW.
Podsumowując, potwierdzeniem kwalifikacji niezbędnych do zajmowania stanowisk
na jachtach komercyjnych, mogą być dokumenty kwalifikacyjne marynarzy zawodowych
zgodnie z wymogami STCW, patenty żeglarskie oraz dokumenty kwalifikacyjne dla członków
załóg jachtów komercyjnych, określone w rozporządzeniu.

UWAGA - wymogi dotyczące kwalifikacji członków załóg jachtów komercyjnych nie dotyczą
jachtów rekreacyjnych. 
Natomiast kwalifikacje załogi jachtu komercyjnego powinny odpowiadać minimalnym 
wymaganiom określonym w karcie bezpieczeństwa. Ponadto na jachcie komercyjnym 
nie powinno przebywać więcej niż 12 pasażerów, a łącznie z załogą liczba osób nie 
powinna przekraczać liczby wskazanej w karcie bezpieczeństwa. 
Takie ograniczenie obowiązuje również, gdy na jachcie będą przebywać członkowie 
załogi szkolnej (członkowie rejsów stażowo-szkoleniowych). 
Łączna liczba pasażerów i członków załogi szkolnej (nieposiadających świadectwa 
przeszkolenia w zakresie bezpieczeństwa) nie może przekraczać 12 osób. 
W związku z tym, że od osób odbywających rejs stażowo- szkoleniowy nie wymaga 
się posiadania świadectw w zakresie bezpieczeństwa, są one traktowane, 
jako pasażerowie.

Tryb uznawania zagranicznych dokumentów kwalifikacyjnych członków załóg 
jachtów komercyjnych powinien spełniać wymogi określone w Konwencji STCW. 
Tak jak odbywa się to w przypadku uznawania zagranicznych dokumentów członków 
załóg statków morskich w żegludze międzynarodowej. 
Wystawienie potwierdzenia uznania zagranicznego dyplomu może nastąpić wyłącznie 
do dokumentu wydanego na podstawie Konwencji STCW, z odniesieniem do konkretnych 
prawideł. Podstawa ta musi jasno wynikać z potwierdzanego dokumentu kwalifikacyjnego. 
Natomiast dokument powinien być wydany przez administrację morską danego państwa
lub z upoważnienia administracji morskiej.

Tak samo odbywa się to w przypadku świadectw przeszkoleń bezpieczeństwa i świadectw
 specjalistycznych, tzn. stwierdzenie równoważności może dotyczyć tylko świadectw 
wydanych na podstawie odpowiedniego prawidła Konwencji STCW przez administrację 
państwa członkowskiego UE lub państwa trzeciego, które zostało uznane przez 
Komisję Europejską w zakresie szkolenia marynarzy i wydawania im dokumentów 
kwalifikacyjnych oraz, z którym minister właściwy do spraw gospodarki morskiej zawarł 
porozumienie dotyczące uznawania dyplomów i świadectw wydanych przez to państwo 
albo przez uprawniony ośrodek z upoważnienia administracji morskiej tych państw.

Jednocześnie w przypadku uprawiania żeglugi na jachtach o polskiej przynależności na
obszarach innego państwa, mogą obowiązywać dodatkowe wymagania kwalifikacyjne
 (podyktowane m.in. szczególnymi warunkami bezpieczeństwa), określone przez to państwo, 
pomimo że członkowie załogi spełniają wymagania polskich przepisów w zakresie kwalifikacji.

Osoba ubiegająca się o uzyskanie, odnowienie lub wymianę dokumentu kwalifikacyjnego 
musi posiadać aktualne świadectwo zdrowia wydane przez uprawnionego lekarza. 
Świadectwo zdrowia musi być wydane zgodnie z wymogami określonymi w ustawie 
z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu (Dz.U. z 2020 r. poz. 1353) . 

Świadectwo zdrowia jest dokumentem poświadczającym zdolność członka załogi do pełnienia 
obowiązków wynikających z obejmowanego stanowiska pracy, do którego uprawnia go 
posiadany dokument kwalifikacyjny.
Na podstawie art. 2 pkt 7, art. 3 ust. 2 i art. 100 ww. ustawy o pracy na morzu, 
członkowie załogi statku niekonwencyjnego mogą być zatrudnieni, jeżeli posiadają:
- dokumenty potwierdzające kwalifikacje zawodowe,
- ważne świadectwo zdrowia,
- ważną książeczkę żeglarską.

Świadectwo zdrowia wydawane jest na 2 lata. Świadectwo zdrowia może być wydane 
na okres krótszy niż 2 lata, jeżeli lekarz stwierdzi, że stan zdrowia osoby ubiegającej się 
o to świadectwo nie pozwala na wydanie dokumentu na okres 2 lat. 
Obowiązek spełnienie wymogu posiadania świadectw zdrowia przez członków załóg jachtów 
komercyjnych ciąży na armatorze, który jest odpowiedzialny za właściwe obsadzenie 
załogi jachtu.
Ponadto świadectwo zdrowia jest niezbędne do przedłożenia przy wydawaniu i odnawianiu 
dokumentów kwalifikacyjnych. Należy zaznaczyć, że świadectwo zdrowia wydane
w innym państwie, może być akceptowane, jeśli spełnia zasadnicze wymagania 
określone w Prawidle I/9 oraz Sekcji A-I/9 Konwencji STCW.

Praktyka pływania oznacza okres pływania w charakterze członka załogi na jachcie 
komercyjnym. Dowodem odbycia praktyki pływania i dodatkowej praktyki pływania, 
w tym: rzeczywistej praktyki na morzu, praktyki stoczniowej oraz praktyki na postoju, 
jest wpis w książeczce żeglarskiej (wydanej na podstawie przepisów o pracy na morzu), 
opinia z rejsu lub karta rejsu, potwierdzona przez kapitana albo armatora jachtu morskiego.

Opinia z rejsu oraz karta rejsu powinna zawierać informacje pozwalające na identyfikację 
praktyki pływania niezbędnej do uzyskania, odnowienia lub wymiany dokumentu 
kwalifikacyjnego, w szczególności: imię i nazwisko osoby odbywającej praktykę, 
nazwę jachtu morskiego, numer IMO tego jachtu, jeżeli taki został nadany oraz pojemność 
brutto (GT) i moc maszyn głównych jachtu morskiego, a także okres i rodzaj odbytej 
praktyki pływania, informację o zajmowanym stanowisku w trakcie odbywanej praktyki, 
nazwę i adres armatora jachtu morskiego, podpis kapitana albo starszego mechanika, 
albo armatora jachtu morskiego. 
W celu szybszej weryfikacji właściwej praktyki pływania oraz ujednolicenia informacji 
o odbywanych rejsach, opracowano wzór karty rejsu (pobierz tutaj),który jest zalecany 
do stosowania (nieobowiązkowy) przez członków załóg. 
Praktyka pływania uzyskana na jachtach komercyjnych będzie zaliczana do stażu 
wymaganego do odnowienia świadectw przeszkoleń zgodnych z wymogami 
Konwencji STCW. 
Natomiast praktyka pływania na jachtach rekreacyjnych w celach turystycznych
 nie będzie zaliczana do uzyskania dokumentów kwalifikacyjnych dla członków załóg 
jachtów komercyjnych.

Wymagania dotyczące ubiegania się i odnowienia świadectwa operatora GMDSS są 
uregulowane w art. 150 Prawa telekomunikacyjnego (Dz.U. z 2019 r., poz.2460 z późn. zm.) 
oraz w rozporządzeniu Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 16 stycznia 2015 r. 
w sprawie świadectw operatora urządzeń radiowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 99). 
Do uzyskania świadectwa ogólnego operatora GMDSS (GOC) oraz świadectwa 
ograniczonego operatora GMDSS (ROC) niezbędne jest ukończenie szkolenia, posiadanie
 udokumentowanej praktyki pływania oraz zdanie egzaminu na odpowiednie świadectwo.
Osoba posiadająca świadectwo ogólne operatora GMDSS oraz świadectwo ograniczone 
operatora GMDSS może ubiegać się o jego odnowienie. 
Wymagane jest by osoba ta złożyła wniosek o wydanie świadectwa (w czasie ważności 
świadectwa lub nie później niż w ciągu 12 miesięcy od dnia utraty ważności tego świadectwa) 
oraz wykazała się pracą na morzu z wykonywaniem odpowiednich dla danego świadectwa 
funkcji operatora odpowiedzialnego za radiokomunikację na wypadek zdarzeń 
niebezpiecznych potwierdzoną przez kapitana jachtu (w ciągu co najmniej 12 miesięcy 
w okresie 5 lat przed dniem upływu ważności posiadanego świadectwa). 
Funkcje takie mogą być pełnione jedynie, gdy jacht jest wyposażony w odpowiednie 
urządzenia radiowe funkcjonujące w systemie GMDSS.
W przypadku braku potwierdzenia pracy na morzu, w celu odnowienia świadectwa 
należy zdać egzamin w zakresie określonym w ww. rozporządzeniu o urządzeniach radiowych.

Czy powyższe informacje są dla Was nowe? 
Czy chcielibyście się dowiedzieć więcej szczegółów? 
A może potrzebujecie rozwinięcia wątpliwości odnośnie innego tematu branży morskiej, 
jeśli chodzi o wymagania kwalifikacyjne marynarzy? 

Czekamy na Wasze zapytania – skorzystaj z FORMULARZ KONTAKTOWY , odpiszemy!
Powrót